Mantelzorg: “We vonden samen een nieuwe balans”

10 november is de Dag van de Mantelzorg. ElkWelzijn besteed daarom in deze periode extra aandacht aan het thema mantelzorg. We delen op onze website en facebookpagina informatie, tips en verhalen van mantelzorgers in Culemborg. Zoals van Lily Bemelmans (85) en haar man Hans (92).

Tekst: Frans Huber, foto: Karin van de Kar

Mantelzorger Lily Bemelmans

Lily en Hans hebben altijd een heel actief leven geleid. Ze hadden hun eigen werk en eigen bezigheden. Inmiddels is van allebei de gezondheid kwetsbaar. Zowel Lily als Hans zijn beperkt in hun mobiliteit. Driekwart jaar geleden kreeg Hans te maken met beginnende dementie. Zijn gedrag begon te veranderen, hij werd vergeetachtig. Lily moest aan de slag, ze moest zichzelf aanleren om hier constructief mee om te gaan. Dat was aanvankelijk niet gemakkelijk maar het lukt steeds beter.

Een rijk gevuld leven

Lily en Hans zijn 35 jaar samen, voor beiden een tweede huwelijk. Ze wonen in een royaal huis. De inrichting getuigt van hun werkzame en rijke leven. In de woonkamer staat een mooie vleugel, Hans is een goede pianist. Er staat ook een professioneel schaakbord opgesteld, klaar voor de openingszet. Hans, wiskundeleraar, was jarenlang topschaker. Hij heeft aan heel wat internationale schaakolympiades deelgenomen. Daarnaast schreef hij veel boeken over de schaaksport. Het is nog steeds zijn grote passie.

In de woonkamer hangen veel schilderijen van de hand van Lily, ze was jarenlang tekentherapeut en is in veel opzichten kunstzinnig. Ze maakt onder andere prachtig gedecoreerde tassen. Ze doet dat nog steeds met veel animo.

Lily en Hans hebben twee keer per week een halve dag hulp in huis. En ’s ochtends komt de thuiszorg. Op woensdag gaat Hans naar de dagopvang in Beesd. Ondanks dat Hans dementie heeft, kunnen beiden zichzelf nog behoorlijk redden. Hans assisteert Lily in huis met ‘kleine dingen’ zoals hij dat noemt.

Overvallen

Lily zegt: “Toen Hans de diagnose ‘dementie’ kreeg en ik steeds meer geconfronteerd werd met de verschijnselen daarvan, voelde ik me overvallen. Ik vroeg me af, wat moet ik er mee, hoe ga ik dit volhouden? Ik had last van het snelle vergeten bij Hans, kon soms niet geloven dat het echt was en ergerde me. Soms werd ik laaiend op hem, bijvoorbeeld als hij aanbood om me even met iets te helpen en vervolgens op de bank ging zitten en niets deed. ‘Oh, vergeten’ was dan zijn laconieke reactie. Ik reageerde dan soms primair en kon behoorlijk sarcastisch worden.”

,,Soms werd ik laaiend op hem, bijvoorbeeld als hij aanbood om me even met iets te helpen
en vervolgens op de bank ging zitten en niets deed.”

Praten met anderen

Na verloop van tijd ging Lily zich realiseren dat het zo niet verder kon: “Dit was niet de weg waarop we samen door konden gaan. Ik heb over mijn eigen gedrag nagedacht: hoe kan ik dit veranderen? Ik heb er veel over gepraat met anderen, dat had ik nodig, het gaf me ook het gevoel er niet alleen voor te staan. Ik praatte met mijn hulp bijvoorbeeld en met de vorige hulp die ik had. Maar ook met vrienden en deskundigen. Zoals met Inez, het hoofd van de thuiszorg. Ze komt op gezette tijden langs.

En ik had gesprekken met Caroline, mantelzorgcoach bij ElkWelzijn, haar kan ik ook altijd bellen als er wat is. Al die gesprekken hebben me erg geholpen. Ik wilde een weg vinden in het contact met Hans waardoor het voor hem prettig bleef zonder dat ik mezelf hoefde weg te cijferen.”

Beter begrijpen

Geleidelijk is Lily steeds beter gaan begrijpen wat er met Hans gebeurt, waar zijn gedrag vandaan komt. ”Ik heb geleerd om dingen te relativeren en los te laten. Als ik te maken krijg met gedragingen van Hans waar ik last van heb, ga ik bij mijzelf na hoe dit gedrag voortkomt uit onvermogen. Als ik dat snap, kan ik aardig blijven.”

Datzelfde geldt ook voor de manier waarop Hans omging met fysieke ongemakjes zoals incontinentie. “Wanneer ik zei dat we daar wat mee moesten, nam hij mij niet serieus, vond me bemoeizuchtig. Maar gelukkig neemt hij het wél aan van de thuiszorg die kordaat op hem reageert. Dat is heel belangrijk geweest, dat er iemand langskomt met gezag die nadrukkelijk zegt waar het op staat. En uitlegt wat de consequenties zijn wanneer hij zijn situatie niet serieus neemt.”

Balans

Inmiddels is er veel meer balans gekomen in het contact tussen Lily en Hans en dat pakt heel goed uit. “Nu ik Hans minder op zijn nek zit, komen zijn lieve kanten ook weer veel meer naar boven. En ik heb daar meer oog voor. Ja, je moet toch een beetje wijsheid betrachten. En we kunnen nu overleggen en creatieve oplossingen vinden. Hans gaf bijvoorbeeld laatst nog een schaaklezing buiten de deur, dat deed hij graag. Hij kwam toen heel laat thuis. Dat was niet goed. Ik heb toen bedacht om zo’n soort lezing thuis te doen voor een kleine groep mensen. Dat vond hij een goed idee, is er meteen mee aan de slag gegaan.”

Openheid

“Hans en ik bespreken alles altijd open, je moet de dingen bij de naam noemen”, zegt Lily, “daardoor worden de gevolgen van de dementie voor hem ook minder problematisch, gaat hij er gemakkelijker mee om. Zo besloot hij vijf maanden geleden zelf om te stoppen met autorijden. Dat vond ik sterk. Ik ben optimistisch van aard, Hans is pessimistischer. Doordat we nu goed contact hebben, kan ik hem oppeppen, wat meer de zonnige kant laten zien. Want we hebben het uiteindelijk heel goed samen, hoewel we weinig het huis uit gaan. Hans schaakt nog vaak met mensen die hier thuis komen, dan is ie nog heel fanatiek. En ik heb hier ook genoeg leuke dingen om te doen.”

Lily heeft 2 tips voor andere mantelzorgers: “Praat er over, wees open en eerlijk, blijf niet alleen rondlopen met je vragen en je zorgen. En denk na over je eigen gedrag en of je daarin dingen kunt veranderen waardoor de thuissituatie prettiger wordt”.

Zorgen voor iemand die ziek of beperkt is hoort bij het leven. Als de zorg lang duurt en veel tijd in beslag neemt is het mantelzorg. Dit kan soms (te) zwaar zijn. Daarom ondersteunt ElkWelzijn mantelzorgers. Wil je weten wat we voor ze doen? Kijk op onze websitepagina mantelzorg of neem contact op met Caroline van der Meulen via cvandermeulen@elkwelzijn.nl of 06-83 52 51 12.

Deel dit bericht

Share on whatsapp
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Bekijk onze andere berichten

Gezocht: 4 leden Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht van ElkWelzijn bestaat uit 6 zetels. Begin 2022 loopt de zittingstermijn van 4 leden van de Raad van Toezicht af. Daarom

Idee tegen eenzaamheid?

Wil jij helpen of zelf een activiteit organiseren deze winter? We helpen je graag op weg! Kom donderdag 11 november van 16 tot 17.30 uur

“Ik was er niet op voorbereid”

Mantelzorg zonder jezelf te verliezen: hoe doe je dat? Iedereen kan vroeg of laat een keer de rol van mantelzorger krijgen. En vaak overvalt je